KÂBE-İ MÜŞERREFE TEVBE KAPISI NAKŞI

Bu eser, Beytullah’ın ihtişamından ve Kâbe-i Müşerrefe’nin kapı tezyinatından ilham alınarak hazırlanmış, hüsn-i hat ile İslâmî tezyinatın zarafetini bir araya getiren müstesna bir sanat eseridir.

Kâbe-i Müşerrefe’nin mevcut kapı geleneğinde Kur’ân-ı Kerîm âyetleri, Esmâü’l-Hüsnâ, kelime-i tevhid ve hüsn-i hat başlıca tezyin unsurları arasında yer almaktadır. Resmî kaynaklarda mevcut Kâbe kapısında Fâtiha sûresi, çeşitli âyet-i kerîmeler, Lafzatullah, Resûlullah’ın ﷺ ismi ve on beş adet Esmâü’l-Hüsnâ levhasının bulunduğu bildirilmektedir.

Bu tabloda ise:

• Kâbe kapısını temsil eden çift kanatlı kapı kompozisyonu,
• Merkezde dairesel hatem ve güneşvari tezyinî motifler,
• Siyah zemin üzerine işlenmiş altın renkli Arapça hatlar,
• Çeşitli âyet, dua ve esmâ kompozisyonları,
• Dairesel hat madalyonları,
• Girift arabesk ve rûmî karakterli tezyinat,
• Kapıyı çevreleyen kitabe ve yazı kuşakları,
• Simetrik olarak yerleştirilmiş hüsn-i hat panoları

bir bütün hâlinde tertip edilmiştir.

Kâbe kapısının tarih boyunca farklı dönemlerde gümüş, altın ve çeşitli tezyinatlarla süslendiği; Osmanlı döneminde de kapıya sanatkârane müdahalelerde bulunulduğu bilinmektedir. Günümüzdeki Kâbe kapısı ise 1977’de yapılması emredilen ve 1979’da yerine konulan kapıdır; saf altından imal edilmiş olup üzerinde Kur’ân âyetleri ve esmâ-i ilâhiyye bulunmaktadır. Tevbe Kapısı da aynı dönemde yenilenmiştir.

Eserin Mânâsı

Bu nakış yalnızca bir kapı tasviri değildir. Beytullah’a duyulan muhabbetin, tevbenin, kulluğun ve Allah Teâlâ’ya yönelişin sembolik bir hatırasıdır.

Tevbe; kulun günahından dönüp Rabbine iltica etmesi, istiğfar ile O’nun rahmetine sığınmasıdır. Bu sebeple eserde yer alan Kur’ânî hatlar, esmâ-i hüsnâ ve kapı formu, İslâm sanatının temel anlayışlarından olan mânâyı sûret içerisinde ifade etme geleneğini yansıtır.

Siyah zemin üzerine hâkim olan altın hatlar, Kâbe’nin kisvesi ve altın tezyinatıyla bütünleşen klasik görünümü hatırlatırken; merkezdeki simetrik kompozisyon, vahdet, nizam ve tevhid fikrini çağrıştırmaktadır.

“Bu eser, Beytullah’ın kapısından ilham alan bir tezyinat; tevbe, dua, tevhid ve kulluk mânâlarını hat ve nakışla buluşturan müstesna bir sanat yadigârıdır.”

Kâbe-i Müşerrefe’nin heybeti, hüsn-i hattın zarafeti ve İslâm tezyinatının inceliği… Bir levhada cem olunmuştur.